Zonnewater maakt kunstmest van urine (Bron: Stowa.nl)

Het is niet zo’n schoon onderwerp, urine. Maar wegens steeds hogere investeringskosten voor behandeling zo langzamerhand wel een groot maatschappelijk probleem. Zoals wel vaker ligt de oplossing binnen handbereik. Je moet er alleen maar op komen: zet achter bestaande ventilatiesystemen in gebouwen een filter die het urine uit speciale toiletten zuivert en naar buiten brengt. De overblijvende dikke fractie wordt vervolgens tot ureum ingedikt, een waardevolle grondstof voor kunstmest. Deze lente gaat de eerste installatie bij Hoogheemraadschap Leiden van start.  We gaan straks allen plassen voor kunstmest , vertelt directeur Jan de Koning van Zonnewater, uitvinder van het filter.

De Koning is een relatief onbekende in de wereld van de afvalwaterzuivering. Tot voor kort besteedde hij via Zonnewater BV alleen aandacht aan de winning van drinkwater uit zeewater met behulp van zonne-energie via oppervlaktevergroters. Tijdens een conferentie vroeg de directeur van KIWA zich af of er ook goedkope manieren zijn om afvalwater te zuiveren en urine in te dikken. Meer dan driekwart van de afvalwaterproblemen wordt namelijk veroorzaakt door stikstof en nitraten die vooral via de urine onze zuiveringsinstallaties binnenkomen.

De Koning kende deze problematiek niet, las zich in en kwam met een zeer elegante oplossing: pak poep en pies bij de bron aan en gebruik bestaande ventilatie- en verwarmingssystemen in gebouwen zelf. Elk gebouw heeft immers wel toiletten. En drie kenmerken van de luchtafvoersystemen snelheid, kamertemperatuur en lage relatieve vochtigheid  maken het aantrekkelijk om water in de urine weg te filteren en naar de lucht uit te blazen. Dankzij nieuwe technieken, inmiddels aan testen onderworpen aan Wageningen Universiteit, lopen de emissies bijna naar nul.

Vooral voor ziekenhuizen en verzorgingscentra ziet De Koning kansen. Zo reageerde het ziekenhuis van Dordrecht  de plaats van waaruit Zonnewater opereert - al enthousiast. De Koning:  wegens veelvuldig medicijngebruik bevat de urine van patiënten en cliënten pathogene en hormoonverstorende stoffen die er bij zuiveringsinstallaties met moeite uit te halen zijn. Aan de bron gaat dit veel beter. En ureum, oftewel de ingedikte urine, kan Orgaworld uit Lelystad goed gebruiken.

De  enige hobbel die Zonnewater BV moet nemen, is de juiste afstemming in het zeer brede veld van betrokkenen. Iedereen - van waterschappen, woningbouwverenigingen, pers en publiek tot gemeenten, provincies en het rijk - houdt zich wel met het waterbeheer bezig.  Stroperigheid in het nemen van beslissingen op gebied van water is, om het eufemistisch uit te drukken, nog een understatement . We zijn op dit moment in gesprek met een lid van de projectgroep  energie in de gebouwde omgeving voorgezeten door Jan Terlouw om deze zaak onder aandacht van de ministeries brengen.