Plasproblemen Uitvinder pakt watervervuiling door urine aan

Disclaimer

Last update: February 19th 2008 9:45 pm

Plasproblemen

Uitvinder pakt watervervuiling door urine aan (Bron: Intermediair.nl)

Urine is een belangrijke vervuiler van rioolwater en een groot probleem voor waterzuiveraars. De oplossing wordt sinds kort gezocht bij de bron.

Bottom of Form 1

Ecosysteem van slag

Toiletten die urine scheiden
Was ophangen

Ecosysteem van slag

Nederland loost dagelijks zo’n vijftien miljoen liter urine in het riool.
Dit afvalproduct is rijk aan fosfaat, stikstof en vaak ook hormonen
uit de anticonceptiepil en medicijnresten. Het lukt de zuiveringsinstallaties
in Nederland niet om al deze vervuilende stoffen uit het rioolwater te
halen. Een deel van de stikstof, maar vooral medicijnresten en hormonen
ontspringen de dans en komen in het oppervlaktewater terecht. Hormonen
kunnen - zo bleek onlangs opnieuw uit Canadees-Amerikaans onderzoek -
het ecosysteem flink van slag brengen. Onderzoekers vervuilden een
Canadees meertje opzettelijk met het hormoon dat in veel anticonceptiepillen zit. De dikkop-elrist, een lokale zoetwatervis, werd onvruchtbaar. Na twee jaar was hij uitgestorven.

Toiletten die urine scheiden
Waterzuiveraars worstelen al jaren met de vervuilende stoffen in urine maar hebben er vooralsnog geen oplossing voor. Uitvinder Jan de Koning (53) meent die nu te hebben: niet aanpakken bij de zuivering, maar bij de bron. Oftewel voorkomen dat urine in het rioolwater belandt, door het in een vroeg stadium te scheiden van de rest en te verwijderen. Dat is mogelijk met de installatie die zijn Dordrechtse eenmansbedrijf Zonnewater al geruime tijd produceerde voor drinkwaterwinning uit zeewater. Deze Aqua Solaris wordt gebruikt ten behoeve van ontwikkelingslanden. Koning heeft de installatie op verzoek van het Keuringsinstituut voor Waterleidingartikelen (KIWA) geschikt gemaakt voor de verwerking van urine.
Om zijn systeem te kunnen toepassen, wil De Koning gebruikmaken van bestaande toiletten die fecaliën en urine scheiden, de zogenoemde no-mix toiletten. Het vaste gedeelte vergist hij dan voor energieopwekking, en de urine dampt hij in met zijn omgebouwde drinkwaterinstallatie. In ontwikkelingslanden wint hij drinkwater uit zeewater met behulp van zonne-energie; nu haalt hij urine uit afvalwater met behulp van de ventilatiewarmte van gebouwen. ‘Op ieder groot gebouw staat meestal een kast die ventilatielucht uitblaast. Die lucht is warm, heeft een lage relatieve vochtigheid en is in beweging. Door zo’n kast te koppelen aan een verdampingskast kun je de watercomponent uit de urine laten verdampen’, aldus De Koning.

Hij maakt de vergelijking met het ophangen van natte was in de wind. Het vocht verdampt vanzelf. Zo vergaat het ook de urine in zijn Urea Harvesting Device (UHD), zoals de Koning zijn nieuwe installatie noemt. Daarin zitten oppervlaktevergroters van bijvoorbeeld natuurvezel of polypropyleen. De urine, die gewoonlijk wordt opgevangen in opslagtanks in de kelder van een gebouw, wordt omhoog gepompt en als een dunne film geabsorbeerd door de oppervlaktevergroters. Vervolgens wordt er ventilatielucht doorheen geblazen. Het vocht verdampt en er blijft ureum (ingedikte urine) over.
Voor de ammoniakuitstoot hoeft niemand zich volgens De Koning zorgen te maken. Als de verwerking van de urine maar snel genoeg gebeurt, zal dit penetrant geurende gas niet vrijkomen. Voor de ingedikte urine heeft hij ook al een bestemming bedacht: bedrijven die groente- en fruitafval verwerken tot grondverbeteraar. Ze kunnen het residu vanwege de stikstof erin goed gebruiken.

Was ophangen

De aanwezigheid van medicijnen is geen probleem, aldus De Koning. ‘De bodembacteriën breken ze af. In water gebeurt dat niet of nauwelijks.’
In een laboratorium van de Wageningen Universiteit staat een proefopstelling van de UHD. De komende maanden zal De Koning hier zijn concept testen op bruikbaarheid. De Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (Stowa) financiert zijn onderzoek. Als de resultaten gunstig zijn, overweegt het hoogheemraadschap Rijnland zijn hoofdgebouw in Leiden ter beschikking te stellen voor een pilotproject. ‘Vooralsnog denk ik alleen aan grotere gebouwen zoals ziekenhuizen, verpleeghuizen en kantoorgebouwen’, aldus De Koning. Het installeren van no-mix toiletten en een urinezuiveraar kost uiteraard extra geld. ‘Maar de gebouwen sparen er ook geld mee uit’, zegt De Koning. ‘Ze verontreinigen minder waardoor de zuiveringslasten omlaag gaan. Bovendien levert het nieuwe systeem dankzij de vergisting ook energie op.’

Door John Ekkelboom Fotografie Rogier Maaskant

Datum | woensdag 4 juli 2007